Reportaža

Van turističke rute – muzej Nikole Tesle: Ovde stanuje čovek budućnosti

Piše: Radenka Marković

Foto: Muzej Nikole Tesle

Beogradski glas – Muzej Nikole Tesle u Beogradu najposećeniji je muzejski prostor u Srbiji. Jedinstvenu postavku kojom su predstavljeni život i delo jednog od najvećih umova u istoriji, prošle godine posetilo je oko 130.000 ljudi, a sudeći po gužvama u Muzeju prvih radnih dana ove godine, interesovanje za nju ne jenjava.

Naročito su brojni stranci. Kako kaže Vladimir Perić, kustos u Muzeju, od deset tura, koliko dnevno imaju, dve-tri su na srpskom jeziku, a ostale na engleskom, pa je približno takav i brojčani odnos domaćih i stranih posetilaca. Među njima je mnogo poznavalaca Teslinog dela, ali ima i onih koji o Tesli nisu znali skoro ništa, ali im je neko preporučio da u Beogradu posete baš ovaj muzej.

Stalna postavka podeljena je na dva dela. Prvi deo je rezervisan za predstavljanje najznačajnijih pronalazaka i patenata slavnog naučnika, a drugi za upoznavanje sa Teslinim životom. U njemu se čuvaju važni dokumenti i lični predmeti Nikole Tesle.

Munje su najatraktivnije

– Tesla je imao više od 300 registrovanih patenata i pronalazaka i mnogo više neregistrovanih. Ovde imamo radne modele nekih od najznačajnijih njegovih izuma, kao što je kopija indukcionog motora, transformatora, zatim model brodića na daljinsko upravljanje. Tu su i brzinomeri, Teslina fontana koju je radio za Tifanija, eksperiment poznat pod imenom Kolumbovo jaje, odnosno jaje koje se okreće u magnetnom polju – priča Perić i dodaje da je publici ipak najinteresantniji čuveni Teslin kalem sa izlaznim naponom od 500.000 volti. Najatraktivniji je zbog munja koje demonstratori na njemu prikažu.

A u delu u kome se nalaze lični predmeti svakako posebnu pažnju privlače čuvene zelene Tesline cipele, za koje je teško poverovati koliko su stare jer izgledaju kao da su juče napravljene i da nikada nisu obuvene.

Tesla je, podseća naš domaćin, bio veoma pedantan, čuvao je svoje stvari. I pazio na svoj izgled pa su odela, šeširi, kravate, rukavice, a u Muzeju ih ima dosta sačuvanih, pravljene baš za njega i na njima se nalaze Teslini inicijali. Veliku pažnju posetilaca privlači i torba od krokodilske kože koja izgleda veoma impozantno.

Osim izloženih odevnih predmeta i torbe, u muzejskom delu posvećenom Teslinom životu čuvaju se brojni dokumenti, razne zabeleške, vizit-karte, poštanske marke, računi. Od ličnih dokumenata, čuva se, između ostalog, Teslina krštenica, nekoliko školskih svedočanstava, potvrda carinskog biroa Luke Njujork o dolasku Tesle u ovaj grad 6. juna 1883. godine, uverenje o američkom državljanstvu, razne diplome, Teslina smrtovnica.

Godine 2003. Unesko je Teslinu arhivu, kao deo pokretnog dokumentarnog nasleđa čovečanstva, uvrstio u registar „Pamćenja sveta“, što predstavlja najveći oblik zaštite nekog kulturnog dobra.

Svaki predmet u Muzeju nosi neku priču. Tako je i sa replikom tzv. Plavog portreta.

– Ovo je jedini Teslin portret, jer on nije voleo da pozira i uradio je to samo jednom. Pozirao je svojoj prijateljici, mađarskoj princezi Vilmi Ljvov Parlagi. Pošto mu se nije svidelo osvetljenje u prostoriji gde je pozirao ili je jednostavno hteo malo da istražuje sa svetlom, tražio je da se svetlo propusti kroz plava stakla i otud ime portreta: „Plavi portret“. Njegov original se nalazi u Nemačkom gradiću Husumu, u tamošnjem gradskom muzeju, i do pre deset godina vođen je kao portret nepoznatog muškarca. Tek tada je utvrđeno da je zapravo reč o Teslinom portretu – priča Vladimir Perić.

Muzej ima i memorijalni karakter pošto se u jednom njegovom delu čuva urna sa pepelom Nikole Tesle.

Gostujuće izložbe po svetu

U Muzeju se trude da u posebnim prigodama, kao što je Dan muzeja, rođendan Nikole Tesle ili „Noć muzeja“, deo postavke sa ličnim stvarima osveže nekim drugim predmetima. Tako je u prošlogodišnjoj „Noći muzeja“, bila izložena veoma interesantna knjiga ‒ „Rođendanica“. Reč je o knjizi u kojoj je Kenet Svizi, Teslin prijatelj i novinar „Njujork sana“, povodom Teslinog 75. rođendana skupio 73 od planiranih 75 čestitki, koje je naučnik dobio od viđenijih ljudi iz sveta nauke, umetnosti, industrije iz celog sveta, pa i Srbije. Među njima su bile i čestitke Alberta Ajnštajna, Milutina Milankovića, Uroša Predića. Neki su odbili Svizijev poziv da Tesli čestitaju rođendan i otud u knjizi 73 čestitke umesto 75.

Poslednjih godina i publika u pojedinim svetskim gradovima mogla je da se upozna sa Teslinim izumima kroz gostovanje Muzeja Nikole Tesle.

Ceo tekst pročitajte u štampanom izdanju Beogradskog glasa!

Avatar

Nikola Stankovic

Leave a Reply

avatar
2500
  Subscribe  
Notify of

Direktno

Beogradski glas

Dobra vest

Naslovna za sredu 04. 12. 2019.

Loša vest

Uzbunjivač

Beogradski glas

Podržite nas. Lajkujte našu Facebook stranicu

 

Like!